พิธีแต่งงานแบบอีสาน วัฒนธรรมที่ดีของไทยเราอีกแบบหนึ่ง

เมษายน 27, 2012

พิธีแต่งงานแบบอีสาน
พิธีแต่งงานแบบอีสาน

ประเพณีแต่งงานในสมัยปัจจุบัน ถูกปรับให้เข้ากับวิถีความเป็นอยู่และสะดวกสบายมากขึ้น แต่ประเพณีของไทยที่เคยเป็นเอกลักษณ์ มักจะถูกใช้น้อยลงไปตามกาลเวลา แต่ก็มีชาวไทยอีสานหลายคนที่ยังคงยึดตามประเพณีอันดีงามของบ้านเกิดเอาไว้เช่นกัน นั่นก็คือ พิธีแต่งงานแบบอีสาน โดยวันนี้เรามาดูขั้นตอน และธรรมเนียมพิธีแต่งงานแบบอีสานกันดีกว่าค่ะ

พิธีแต่งงานแบบอีสาน เรียกกันในภาษาอีสานว่า “การกินดอง” หมายถึงการเลี้ยงเพื่อฉลองในการเกี่ยวก้อยปองดองเป็นครอบครัวเดียวกัน

พิธีแต่งงานแบบอีสาน

การสู่ขอ

- การจัดพิธีแต่งงานแบบอีสาน ก็เหมือนการสู่ขอแบบไทยทั่วๆไป โดยให้ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายชายมาสู่ขอฝ่ายหญิงที่ตนรัก แต่ภาษาอีสานนั้นเรียกว่า “การโอม”

สิ่งของที่ต้องเตรียมในการสู่ขอ

- ขันใส่หมากพลู
- หมากจีบ พลูพัน (หมายถึง หมากที่ถูกฝานเอาไว้แล้ว และ พันด้วยใบพลูที่ใส่ปูนเอาไว้ด้านใน)
- เงิน 3 บาท

พิธีแห่ขันหมาก

- หลังจากที่มีการโอมสาว หรือการสู่ขอ และตกลงค่าสินสอดทองหมั้นเรียบร้อยแล้วก็มาถึงการแห่ขันหมากในพิธีแต่งงานแบบอีสาน โดยขันหมากจะประกอบไปด้วย

  •              ขันใส่หมาก พลู 1 ขัน
  •              ขันใส่เงินค่าดอง 1 ขัน
  •              ขันใส่เหล้ายา 1 ขัน
  •              ผ้าสีต่าง ๆ สำหรับคลุมขัน
  •              พาขวัญ หรือ พานบายศรี

พิธีแต่งงานแบบอีสาน
พิธีแต่งงานแบบอีสาน
พิธีแต่งงานแบบอีสาน

ลำดับขบวนแห่

  •              ผู้สูงอายุ ผู้เถ้าผู้แก่ เดินนำหน้าพร้อมขันสินสอด
  •              เจ้าบ่าว
  •              พาขวัญ ที่ถือโดยหญิงสาวบริสุทธิ์
  •              ขันหมากพลู ขันเหล้ายา
  •              ญาติพี่น้อง
  •              ขบวนดนตรีพื้นบ้าน ปี่ แคน กลอง เป็นต้น

วิธีการแห่ขันหมากในพิธีแต่งงานแบบอีสาน

  • -   เจ้าโคตร หรือ เรียกว่าเถ้าแก่ในการสู่ขอเป็นผู้ถือสินสอด
  • -   หญิงสาวบริสุทธิ์เป็นผู้ถือ พาขวัญ ขันหมาก และขันเหล้า เดินตามหลังเจ้าบ่าว
  • -   ก่อนเจอเจ้าสาวก็เบิกด้วยประตูเงินประตูทองก่อน
  • -   จากนั้นเมื่อถึงบ้านฝ่ายหญิง ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงจะต้องออกมาต้อนรับ
  • -   ก่อนจะเข้าบ้าน ญาติที่อายุน้อยกว่าของฝ่ายหญิงจะเป็นคนล้างเท้าให้เจ้าบ่าว และเจ้าโคตรที่ถือขันสินสอด โดยจะล้างเท้าบนหินลับมีดที่ปูด้วยใบตอง และช่วยเช็ดเท้าให้ เพื่อแสดงความเคารพ
  • -   เมื่อถึงฤกษ์ดี ให้ฝ่ายชายมอบสินสอดให้กับฝ่ายหญิง ญาติฝ่ายหญิงจะต้องนับค่าสินสอด จากนั้นโปรยด้วยเมล็ดข้าวเปลือก ถั่ว และงา ลงบนสินสอด แล้วขอพร “ให้เงินทองนี้งอกเงยเหมือนเมล็ดพันธุ์เหล่านี้ด้วยเทอญ”
  • -   จากนั้นจึงเปิดขันหมากและแจกเหล้ากินกันพอเป็นพิธี

พิธีสู่ขวัญในพิธีแต่งงานแบบอีสาน

  •              เจ้าบ่าวและเพื่อนเจ้าบ่าว นั่งอยู่ทางขวา
  •              เจ้าสาวและเพื่อนเจ้าสาว นั่งอยู่ทางซ้าย
  •              เจ้าบ่าวและเจ้าสาว จับพาขวัญไว้โดยเอาแขนไขว้กัน ให้แขนเจ้าบ่าวอยู่บน เอาไข่ขวัญใส่มือเจ้าบ่าวเจ้าสาว แล้วผูกข้อมือ
  •              ปอกไข่ขาวในมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว แล้วส่งให้พราหมณ์ทำพิธีตัดไข่ขาวด้วยเส้นผม
  •              ให้ญาติผู้ใหญ่ที่เป็นหญิงอายุยืน เป็นที่เคารพนับถือ ป้อนไข่ขาวให้เจ้าบ่าวด้วยมือขวา ป้อนไข่ขาวให้เจ้าสาวด้วยมือซ้าย
  •              เจ้าบ่าวและเจ้าสาวป้อนไข่ขาวให้แก่กัน

 การขอขมาญาติผู้ใหญ่ หรือ การสมมา

  •              มอบผ้าซิ่น 1 ผืน เสื้อผู้หญิง 1 ตัว ให้กับแม่ของทั้งสองฝ่าย
  •              มอบผ้าโสร่ง 1 ผืน เสื้อผู้ชาย 1 ตัว ให้กับพ่อของทั้งสองฝ่าย
  •              พ่อแม่ทั้งสองฝ่ายให้โอวาท

 การปูที่นอนและส่งตัวเข้าหอ

             ให้ญาติชายหญิงที่มีฐานะดี รักใคร่กันดี เป็นผู้ปูที่นอนให้บ่าวสาว โดยให้ปูของผู้ชายไว้ทางขวาให้มีตำแหน่งสูงกว่า และของผู้หญิงปูไว้ทางซ้ายให้มีตำแหน่งต่ำกว่าฝ่ายชาย แล้วทำพิธีนอนเอาฤกษ์ก่อน จากนั้นจึงค่อยจูงเจ้าบ่าวและเจ้าสาวเข้าเรือนหอ และให้โอวาทในการอยู่ร่วมกัน

โดยนี่ก็เป็นพิธีแต่งงานแบบอีสาน อีกหนึ่งวัฒนธรรมของคนไทยในภาคอีสาน ที่ยังคงอนุรักษ์สืบทอดกันมาจนปัจจุบันนี้ เป็นไงคะ คงได้ความรู้ดีๆไปกันเยอะแล้ว ยังไงซะ ไม่ว่าจะแต่งงานด้วยพิธีแบบไหน ก็ขอให้มีความสุขกับชีวิตคู่และดูแลกันและกันตลอดไปนะคะ

- ขอบคุณรูปภาพสวยๆจากคุณ ธาราพร ด้วยนะคะ

 

แสดงความคิดเห็น : พิธีแต่งงานแบบอีสาน วัฒนธรรมที่ดีของไทยเราอีกแบบหนึ่ง